December 2020
(Archief)
Bijna beleven we weer de langste nacht. De ‘donkere dagen voor kerst’. Heel veel mensen zien op tegen het donker van de winter. We doen liever het licht aan, we (dag)dromen liever over zomer of fantaseren over winterslaap, om in het voorjaar pas weer wakker te worden, als het donker al geweest is. Heel begrijpelijk en ik droom nu zeker ook wel regelmatig over heerlijke vakanties.. Toch denk ik, dat als je de winter, of het donker, echt bewust beleeft, het je veel kan brengen.
Het donker, of de duisternis is eigenlijk heel belangrijk voor al het leven. Sterker nog, we hebben het nodig om te leven en te overleven.
Bij alleen maar licht zouden we niet slapen, niet dromen en worden we vanzelf zelf ‘donker’. Bovendien geeft donkerheid binnen onszelf contrast. Duidelijkheid in wat je niet (meer) wilt…
Een heel betoog over donker, doe je dit jaar bewust met me mee het donker te beleven?
Deel 1:
Onze plek in het Universum
In het donker kan je de sterren veel beter zien. Ik ken dit van kampeervakanties met mijn ouders. Dan ging ik met mijn vader voor de tent zitten en keken we uren naar boven tijdens een sterrenregen. Ik heb dit wel een beetje overgenomen en toen we in 2018 in de Alpen op vakantie waren hebben Feline en ik onze luchtbedden uit de tent getrokken en zijn toen in onze slaapzakken ook tijdens zo’n sterrenregen vallende sterren gaan tellen.
Als je op zo’n donkere plek ben is de Melkweg ook goed te zien, als een melk-achtige sluier boven ons. Als ik me dan onze plek in de Melkweg besef, en dat die wolk een ontiegelijke hoeveelheid sterren is waar je zo’n beetje van de zijkant tegenaan kijkt, dan raak ik altijd de draad een beetje kwijt, op een goede manier.
Ook kwam ik wel eens thuis van het stappen, heus nog niet niet zo lang geleden ;), zette mijn fiets in de schuur en keek ik wel eens in het donker naar boven. Dan kwam ook wel eens dat besef. Dat gevoel wanneer je je naar boven kijkt, en onze plaats in de Melkweg beseft, een groot gevoel van nietigheid. En tegelijk het al-omvattende; wij zíjn deel van dit onbegrijpelijk grote Kosmos, het Universum.
Nou schijnen deze gedachten over onze plek binnen het alles, dus heel gezond te zien om je soms te beseffen. Kan je je voorstellen dat door ons kunstlicht er legio kinderen zijn die zich nooit bewust zijn geweest of zullen zijn van de Melkweg, onze plek hierin en dat gekke gevoel wat ontstaat bij onze plek in het grotere geheel?
In de natuur
Voor dieren in de wereld is donker van levensbelang, een oerwaarde. We hebben het nodig om te overleven. Vogels, muizen en vleermuizen, en in tropische landen schildpadden, raken in de war door kunstverlichting. Ze raken zelfs bedreigd door licht.
Het meeste zaad zou zonder donker niet ontkiemen. Niet te vergeten menselijk zaad. Dit heeft de geborgenheid, de bescherming en en het donker nodig om te groeien tot een baby.
Veel dieren zoeken het donker op voor winterslaap. Ze hebben de energie in het najaar in voedsel opgeslagen zodat ze zo de hele winter door kunnen op hun ‘reserves’. De bladeren zijn van de bomen gevallen, en daar verricht zich juist het stille wonder. Op de plek waar de bladeren zaten, bevindt zich vaak voor het vallen alweer een nieuwe knop. In wintertijd voltrekt zich hier een heel proces waardoor het blad in het voorjaar weer uit de knop kan komen.
Slaap
Wat mij betreft zouden we het donker wat meer kunnen waarderen; Je slaapt beter en sneller in het donker, het biedt geborgenheid Je maakt in het donker melatonine aan en dit helpt je lichaam sterk en gezond te houden. Daarnaast mogen in de nacht je hersens uitrusten, ze mogen de boel verwerken met behulp van dromen wat je overdag hebt meegemaakt. Ik heb ooit eens gelezen dat slaap vooral essentieel is voor je hersenen en niet perse voor je lichaam. Je lichaam kan nog wel zonder slaap wanneer het rust, maar je hoofd heeft het echt nodig om te overleven.
Piekeren
Het schijnt dat je ritme zich vanzelf aanpast als er geen kunstlicht of schermen meer zijn. Je wordt dan eerder rustig en slaapt vroeger. Ik kan me er wat bij voorstellen. Sommige mensen werken het fijnst ‘s nachts. Dan is er niemand die aan hun trekt of iets verwacht. In de leegte van de nacht kan er volop inspiratie ontstaan. Vroeger werkte ik tot diep in de nacht aan werkstukken voor school. Dat vond ik het fijnst en waarschijnlijk was het ook een combinatie van inspiratie en een deadline die gehaald moest worden.
Als je s’ nachts wakker wordt kan het wel eens zijn dat gedachten opkomen die je overdag nog kan onderdrukken. Problemen, angsten, boosheid… Daarom liggen de meeste mensen ‘s nachts niet graag wakker. Alles wat oncomfortabel is lijkt ineens veel groter omdat de ruis eromheen wegvalt.
Stel nou dat je 's nachts toch eens wakker ligt, en je voelt je niet comfortabel bij gedachten die opkomen. We zijn geneigd om het dan weg te drukken, of afleiding te zoeken. Probeer dan eens aan de nacht te vragen wat het je wilt vertellen, en kijk of je er voorzichtig naar kunt luisteren.
Misschien komt het echte donker in jezelf naar boven, of moet er iets, dat overdag geen aandacht kreeg, nog even uitgedacht worden. Geef het een welkom en even tijd. Grote kans dat je daarna nog even lekker slaapt.
Zo klinkt het donker zo slecht nog niet. En bovendien:
Na het diepste donker keert het licht weer terug
*Bij dit schrijven gebruikte ik naast eigen onderzoek, ook heerlijke inspiratie uit de ‘Midwinter Inspiratie’ van Natascha Bruti die ik mocht ontvangen in mijn inspiratiejaar bij Jij Natuurlijk (Natuurcoaching)
Reactie plaatsen
Reacties